NBP pod lupą NIK. Są zastrzeżenia

„Nierzetelne” stosowanie uchwały w sprawie maksymalnego poziomu wynagrodzeń, wypłata większości pracownikom po sześć tysięcy złotych premii oraz wątpliwości w sprawie niektórych wydatków na usługi zewnętrzne – to główne zastrzeżenia po kontroli Najwyższej Izby Kontroli w Narodowym Banku Polskim.

Kontrolą NIK objęty został 2018 rok oraz wcześniejsze działania, które miały wpływ na przygotowanie, uchwalenie i realizację założeń polityki pieniężnej w ubiegłym roku, a także skutki działań występujące po 2018 roku.

Jak czytamy we wnioskach pokontrolnych, o których jako pierwszy napisał „Dziennik Gazeta Prawna”, NIK pozytywnie ocenia „prowadzenie przez Narodowy Bank Polski obsługi budżetu państwa w 2018 roku oraz pozytywnie, mimo stwierdzonych nieprawidłowości, wykonanie planu finansowego NBP na 2018 rok”.

Wynagrodzenia

Według NIK „nierzetelnie” były natomiast stosowane w ubiegłym roku przepisy uchwały określającej maksymalny poziom wynagrodzeń na poszczególnych stanowiskach w banku centralnym. Zdaniem kontrolerów NBP do ustalenia tego poziomu korzystał z raportu, który „nie był reprezentatywny dla struktury sektora bankowego” i w efekcie „nie odzwierciedlał w sposób reprezentatywny wynagrodzeń na podobnych stanowiskach w sektorze bankowym”.

Zgodnie z przepisami wskaźnik nie mógł przekraczać 1,8 przeciętnego wynagrodzenia na porównywalnych stanowiskach w sektorze bankowym. Tymczasem, jak czytamy, zgodnie z wyliczeniami dokonanymi przez NBP – na wniosek Izby – w 2018 roku wynagrodzenie całkowite 152 pracowników przekroczyłoby ten poziom.

„NBP wskazał także na potencjalne przekroczenie limitów, w przypadku wynagrodzeń 136 innych pracowników, na stanowiskach niemających odpowiednika w sektorze bankowym” – dodano.

Jak podał NIK, dyrektor Departamentu Kadr w NBP wyjaśniła, że zakres zadań realizowanych na stanowiskach w banku centralnym jest szerszy lub całkowicie odmienny od zadań realizowanych na tych stanowiskach w sektorze bankowym.

Różnice w pensjach

Jednocześnie Izba zwróciła uwagę, że wynagrodzenia dyrektorów departamentów w centrali NBP nie były ściśle skorelowane z rolą, jaką kierowany departament pełnił w realizacji kluczowych zadań banku centralnego. „Największe wynagrodzenia otrzymywali dyrektorzy w departamentach wspierających wykonanie zadań w jednostkach strategicznych” – podkreślono.

Jak wynika z raportu NIK, trzy najwyższe roczne wynagrodzenia brutto w NBP w 2018 roku uzyskali dyrektorzy departamentów wspierających realizację zadań NBP: Komunikacji i Promocji – 594 756 złotych, Prawnego – 567 977 złotych i Gabinetu Prezesa – 547 996 złotych. Natomiast najniższe wynagrodzenia brutto w ubiegłym roku otrzymali dyrektorzy departamentów: Ryzyka Operacyjnego i Zgodności – 341 356 złotych, Zarządzania Ryzykiem Finansowym – 368 573 złote oraz Rozliczeń Gospodarki Własnej – 398 063 złote.

„Departament Zarządzania Ryzykiem Finansowym należał do grupy departamentów kluczowych. Wskazuje to, że system wynagradzania dyrektorów w NBP nie był skonstruowany w sposób, który byłby bezpośrednio powiązany z udziałem kierowanej jednostki w realizacji zadań kluczowych” – zwrócili uwagę kontrolerzy.

NBP wydał na wynagrodzenia w ubiegłym roku 544 miliony złotych, czyli o 57 milionów złotych (11,7 procent) więcej niż w 2017 roku. Łączny limit kosztów wynagrodzeń wraz z narzutami nie został jednak przekroczony.

Premie na stulecie

NIK miała zastrzeżenia do premii – w wysokości 6000 złotych – przyznanych zdecydowanej większości pracowników premii z okazji stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości.

„Wypłatę otrzymało 3207 pracowników, to jest 97,8 procent ogółu pracowników NBP, a łączna kwota wypłaty wyniosła 19 082 400 zł” – podano.

„Oznacza to, że świadczenie to miało de facto charakter powszechny, a nie wyróżniający wybranych pracowników za szczególne zaangażowanie” – wskazali kontrolerzy.

Zdaniem NIK „nieuzasadnione były także niektóre koszty usług obcych”. Zgodnie z raportem wydano na nie w ubiegłym roku łącznie 166,5 miliona złotych.

Wątpliwości dotyczyły m.in. utworzenia „pokoju zagadek”, który miał poszerzyć ofertę edukacyjną Narodowego Banku Polskiego. NIK zarzucił także bankowi centralnemu „brak oszczędności” w związku z kosztami poniesionymi na zorganizowaną w ubiegłym roku międzynarodową konferencję.

Do czasu publikacji materiału Narodowy Bank Polski nie odniósł się do naszych pytań o zastrzeżenia sformułowane przez Najwyższą Izbę Kontroli.