Polacy na emigracji. Nowy raport NBP

Rekordowo niskie bezrobocie ograniczyło wyjazdy nowych emigrantów do głównych krajów emigracji z przeszłości, takich jak Wielka Brytania i Niemcy – czytamy w raporcie Narodowego Banku Polskiego. Jednocześnie część emigrantów jest zdecydowana na powrót do Polski w przyszłości bez względu na warunki finansowe na rynku pracy.

Raport NBP prezentuje wybrane wyniki najnowszej rundy badań ankietowych emigrantów z Polski w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Holandii i Norwegii zrealizowanych w listopadzie i grudniu 2018 roku. W badaniu uwzględniono też podział na nowych (takich, którzy przybyli do danego kraju pomiędzy poprzednią a obecną turą badania (od początku 2017 roku) i doświadczonych migrantów (tych, którzy przybyli do danego kraju do końca 2016 roku).

Rynek pracy ogranicza wyjazdy

Narodowy Bank Polski zwraca uwagę, że w 2017 roku i prawdopodobnie także w 2018 emigracja osób z polskim obywatelstwem była większa niż przyjazdy do kraju.

Pewnej zmianie ulegają jednak kierunki emigracji. „Wyniki badań wskazują, że rekordowo niskie bezrobocie w Polsce ograniczyło wyjazdy nowych emigrantów do głównych krajów emigracji z przeszłości takich jak Wielka Brytania i Niemcy, choć pojawiły się nowe, niszowe kierunki takie jak Norwegia” – napisano w raporcie.

NBP przywołał też szacunki GUS za 2017 rok, według których liczba Polaków przebywających w Norwegii wynosiła 85 tys., a na przestrzeni lat 2010–2017 wzrosła o 70 proc. (z 50 tys.). „Dla porównania w Irlandii liczba ta spadła z 133 tys. do 112 tys.” – czytamy w badaniu.

Jak dodano, „wciąż najważniejszą motywacją wyjazdów i pozostawania na emigracji są wynagrodzenia netto, których mediany (środkowe wynagrodzenia) za granicą są nominalnie około dwukrotnie wyższe niż w Polsce, a dominanty (najczęstsze wynagrodzenia) są 2,0-3,6 razy wyższe niż w Polsce.”

Plany emigrantów

NBP pisze, że „poprawiająca się sytuacja na polskim rynku pracy powoduje, że emigranci wyraźnie rzadziej niż dwa lata wcześniej deklarowali chęć pozostania za granicą na stałe”. Z drugiej strony częściej deklarowano pobyt powyżej 3 lat, ale z perspektywą powrotu.

„Osoby, które nie deklarowały pozostawania na stałe na emigracji, były pytane o dalsze plany wyjazdowe i odpowiedzi te pokazują podział pytanych na dwie grupy. Z jednej strony 30-40 proc. osób wskazywało, że będzie to migracja powrotna do Polski bez względu na okoliczności, a kolejne 20 proc. w każdym z krajów deklarowało powrót do Polski pod warunkiem braku trudności w znalezieniu odpowiedniej pracy. Z drugiej strony od 30 proc. do ponad 40 proc. deklarowało, że jeszcze nie wie, co będzie robić dalej po wyjeździe z aktualnego kraju emigracji” – czytamy w raporcie.

NBP zapytał też emigrantów o wynagrodzenie netto, przy którym zgodziliby się powrócić do pracy w Polsce. Jak czytamy w raporcie, pytani Polacy „wskazują zwykle wartości niższe niż ich aktualne wynagrodzenia na emigracji, ale w dalszym ciągu ich poziom przekracza średnie wynagrodzenie w Polsce (w 2018 roku wyniosło ono ok. 4600 zł brutto i 3500 netto.)”

„Przyjmując taką granicę, można zauważyć, że jedynie osoby deklarujące chęć powrotu niezależnie od warunków w Polsce (czyli ok. 10-15 proc. obecnych emigrantów) mogą nie mieć problemów z wysokością wynagrodzeń” – napisał NBP.

Przekazywanie pieniędzy do Polski

„Wraz z długością przebywania na emigracji zmniejsza się skłonność do przekazywania środków pieniężnych do Polski, choć specyfika ta jest zróżnicowana pomiędzy krajami” – napisano.

„Co do formy przekazywania środków, w trzech krajach objętych regularnym badaniem dominującym sposobem przekazywania zarobków jest transfer bankowy. W Holandii 63,2 proc. Polaków korzysta z takiej formy, a w Niemczech 58,1 proc. W Wielkiej Brytanii z transferu bankowego korzysta 48,8 proc. ale na uwagę zasługuje fakt, że jeszcze w 2016 roku znaczenie tej formy transferowania było dużo mniejsze i wynosiło 28,5 proc.” – czytamy w komunikacie.

„Wysokość pojedynczego transferu do Polski wykazuje duże zróżnicowanie pomiędzy krajami. Po przeliczeniu na złote jednorazowy przeciętny transfer z Wielkiej Brytanii w 2018 r. wynosił 3509 zł i była to najwyższa zanotowana wartość. Średnie transfery z Niemiec i Holandii to odpowiednio 2894 zł i 1735 zł. Transfery z Niemiec i Holandii trafiają jednak do Polski częściej niż transfery z Wielkiej Brytanii” – zaznaczono.

Wielka Brytania i brexit

Bank centralny pisze, że emigranci z Polski w Wielkiej Brytanii są przeciętnie najlepiej wykształceni w porównaniu z innymi krajami objętymi ankietą.

Ponadto jedynie 10 proc. ankietowanych w Wielkiej Brytanii deklarowało skrócenie planowanego pobytu na emigracji z powodu konsekwencji referendum dotyczącego brexitu.

Na stałe planuje pozostać prawie 30 proc. osób, które już posiadają status rezydenta i prawie 40 proc. osób, które będą się o niego ubiegały w najbliższej przyszłości.

„Zdecydowana większość emigrantów (85 proc.) spełnia warunki pozostania w Wielkiej Brytanii po brexicie po relatywnie prostej procedurze administracyjnej” – napisano w raporcie.