Spis powszechny 2021 przez internet. Sejm uchwalił ustawę

Na pytania w ramach narodowego spisu powszechnego odpowiemy przez internet za pośrednictwem specjalnej aplikacji. Sejm uchwalił w piątek rządową ustawę w tej sprawie. Spis ma się odbyć od 1 kwietnia do 30 czerwca 2021 roku.

Za przyjęciem ustawy w piątek głosowało 417 posłów, nikt nie był przeciw, jedna osoba wstrzymała się od głosu. Teraz ustawa trafi do Senatu.

Wcześniej – w czwartek – na posiedzeniu Sejmowej Komisji Finansów Publicznych odbyło się pierwsze czytanie projektu, na którym komisja zarekomendowała między innymi propozycję dotyczącą skrócenia terminu wejścia w życie proponowanych przepisów z 14 do siedmiu dni od dnia ogłoszenia ustawy.

Zgodnie z ustawą spis ma się odbyć od 1 kwietnia do 30 czerwca 2021 roku. Jego organizację powierzono prezesowi Głównego Urzędu Statystycznego. Pierwszy spis próbny – mający sprawdzić rozwiązania metodologiczne, organizacyjne i techniczne – ma być przeprowadzony w dwóch gminach między 1 a 31 października 2019 roku. Drugi zaplanowano od 1 do 30 kwietnia 2020 roku w 16 gminach.

Spis powszechny przez internet

Prezes GUS Dominik Rozkrut, uzasadniając projekt na posiedzeniu Komisji podkreślał, że w planowanym na 2021 roku narodowym spisie powszechnym będzie można wziąć udział przez internet, co ma między innymi obniżyć koszty jego zorganizowania.

Jak wskazano w uzasadnieniu, „formularz do samospisu udostępniony zostanie na stronie internetowej GUS. Wraz z formularzem dostępna będzie instrukcja do uwierzytelniania oraz do wypełnienia formularza przez internet”.

„Aplikacja będzie wyświetlać wizualne podpowiedzi (chmurki) ułatwiające wypełnianie formularza. Ponadto, podstawą uzyskania dostępu do danych w formularzu będzie ustalenie indywidualnego hasła. Sposób wypełnienia formularza będzie na bieżąco kontrolowany przez aplikację i potwierdzany stosownymi komunikatami wyświetlanymi na ekranie, skierowanymi do respondenta” – dodano. Z szacunków Urzędu wynika, że wypełnienie formularza powinno zająć około dziesięciu minut.

Obowiązkowy

Wydatki związane z przeprowadzeniem spisu wyniosą 386 milionów złotych i zostaną pokryte z budżetu państwa.

– Idąc z duchem czasu, jako podstawową formę spisu powszechnego uznajemy samospis internetowy – zaznaczył Rozkrut. Dodał, że ponieważ nie wszyscy mają dostęp do internetu, GUS będzie się starał podjąć współpracę z placówkami oświatowymi, które umożliwiłyby dostęp do tego rozwiązania.

Zaznaczył, że w uzasadnionych przypadkach będzie także przeprowadzany wywiad telefoniczny i wywiad bezpośredni. – Będziemy również w sposób bardzo rozszerzony pozyskiwali dane ze źródeł administracyjnych i je integrowali wspólnie, razem z tymi danymi, które pozyskamy bezpośrednio od osób spisywanych – poinformował. Podkreślił, że uczestnictwo w spisie jest obowiązkowe.

Rozkrut zaznaczył, że GUS przygotowuje „odpowiednie działania promocyjne i edukacyjne”, na które przewidziano „dość poważną kwotę”. Jak wskazywał zostaną między innymi przeprowadzone kampanie informacyjne za pośrednictwem portali społecznościowych. GUS ma także nawiązać współpracę z fundacjami i stowarzyszeniami. – Bardzo nam zależy, by namówić społeczeństwo do uczestniczenia w samospisie przez internet – podkreślił prezes GUS.

Szczegółowe informacje

Spis powszechny dostarcza najbardziej szczegółowych informacji o liczbie ludności, jej terytorialnym rozmieszczeniu, strukturze demograficzno-społecznej i zawodowej, a także o społeczno-ekonomicznej charakterystyce gospodarstw domowych i rodzin. Ponadto spis dostarcza informacji o warunkach mieszkaniowych, a także o liczbie i stanie zasobów mieszkaniowych oraz budynkowych na wszystkich szczeblach podziału terytorialnego kraju.

W ocenie skutków regulacji do projektu ustawy o narodowym spisie powszechnym podano, że na podstawie przepisów Unii Europejskiej państwa członkowskie są zobowiązane do przeprowadzania narodowego spisu powszechnego ludności i mieszkań raz na 10 lat.

Spis obejmie osoby stale zamieszkałe i czasowo przebywające w mieszkaniach, budynkach i innych zamieszkanych pomieszczeniach niebędących mieszkaniami, osoby niemające miejsca zamieszkania, a także mieszkania, budynki, obiekty zbiorowego zakwaterowania i inne zamieszkane pomieszczenia niebędące mieszkaniami.

Formularz muszą wypełnić osoby pełnoletnie, także w imieniu niepełnoletnich.

Ze spisu są wyłączeni między innymi szefowie i cudzoziemski personel przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw obcych oraz członkowie ich rodzin. Spis nie obejmie także mieszkań, budynków, obiektów i pomieszczeń należących do przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw obcych.